Publikacja towarzyszy wystawie pod tym samym tytułem
prezentowanej w Muzeum Etnograficznym —
Oddziale Muzeum Narodowego we Wrocławiu
w dniach 26 września – 29 listopada 2026

Kuratorki wystawy:
Katarzyna Majbroda, Julia Szot

„Zadania muzeów sięgają daleko poza opiekę nad zbiorami, poszerzenie kolekcji czy edukację: oprowadzania po wystawach, wykłady i warsztaty. Muzeum, snując narracje, może być też miejscem odkrywania na nowo otaczającego nas świata, rewidowania ustalonych wcześniej porządków i inicjowania społecznych dyskusji. Szczególnie dobrym pretekstem do tego jest współpraca między dwoma środowiskami, muzealnym i akademickim, tak jak w tym przypadku. Celem wystawy „Życie na węglu. Ludzie, krajobrazy, dziedzictwo w obliczu transformacji energetycznej” jest przedstawienie publiczności odwiedzającej Muzeum Etnograficzne – Oddział Muzeum Narodowego we Wrocławiu złożonej rzeczywistości regionu, w centrum którego leży kompleks wydobywczo-energetyczny Turów w Bogatyni. Badania prowadzone przez dr hab. Katarzynę Majbrodę według zasad metodologii antropologii zaangażowanej opowiadają tę rzeczywistość na nowo i pozwalają nam wyjść poza narracje głównego nurtu podyktowane bieżącą polityką. Opowieść budują na wystawie również pochodzące z terenu wokół kompleksu wydobywczo-energetycznego przedmioty życia codziennego, które stanowią symboliczną reprezentację dawnych i obecnych mieszkańców regionu, świadczą o wyznawanych przez nich wartościach, tożsamości oraz poczuciu przynależności. Na problem nieuchronnej transformacji energetycznej spojrzymy, mając na względzie to, czego doświadczają ludzie żyjący w rejonie Turoszowa, poznamy ich obawy, ale i wizje przyszłości. Wystawa na temat obecnej sytuacji tak ważnej części Dolnego Śląska wpisuje się w podstawową działalność Muzeum Etnograficznego, czyli popularyzację wiedzy o regionie, prezentuje jedną z licznych współczesnych perspektyw etnograficznych i antropologicznych. Koncepcja kuratorska zakłada równolegle oddanie głosu społeczności, która do tej pory traktowana była raczej jako przedmiot aniżeli podmiot w toczącej się na wysokich szczeblach debacie. Muzeum staje się tym samym zarówno miejscem upowszechniania badań naukowych, jak i przestrzenią społecznej dyskusji.”

                                                                        Julia Szot

                                                                        Kuratorka wystawy