Stulecie. W rocznicę wielkiej wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej

[...] Gdy po wystawach „Willmann. Opus magnum” oraz „Szaleństwo
rokoka! Fascynacja rokokiem na Śląsku (XVIII–
XXI w.)” kolejny raz zapraszamy Państwa na wystawę
sztuki dawnej w Muzeum Sztuki Współczesnej – Oddziale
Muzeum Narodowego we Wrocławiu, robimy to w przekonaniu,
że ma to głęboki sens. Przestrzenie Pawilonu Czterech
Kopuł to wnętrza, w których wielkie wystawy odnajdują
się w sposób wyjątkowo korzystny. Dają możliwość
pełnego wybrzmienia wszelkiego rodzaju sztuce, zarówno
pod względem skali jej eksponatów, jak i swoistego rozmachu
scenograficznego. Hans Poelzig w 1912 r. zaprojektował
bowiem przestrzeń wystawienniczą o znamionach
ponadczasowości i rozmachu również na miarę czasów
współczesnych.
Patrząc dzisiaj na to, co wydarzyło się równo 100 lat
temu w Pawilonie Czterech Kopuł podczas prezentacji
wystawy „Śląskie malarstwo i rzeźba doby średniowiecza”
(„Schlesische Malerei und Plastik des Mittelalters”), przede
wszystkim czujemy wielki respekt i uznanie dla kuratorów
tego przedsięwzięcia: Heinza Braunego (1880–1957)
i Ericha Wiesego (1891–1979). To ich zasługą – tego pierwszego
jako dyrektora Śląskiego Muzeum Sztuk Pięknych
we Wrocławiu (Schlesisches Museum für bildende Künste)
w latach 1919–1928, i tego drugiego jako kustosza (od 1925 r.)
i przyszłego dyrektora tej instytucji (1929–1933) – było
stworzenie jednej z największych wystaw mediewistycznych
w XX-wiecznej Europie. Przedsięwzięcia pozbawionego
precedensu. Wystawa ta, w parze z wydanym trzy lata
później w Lipsku monumentalnym katalogiem, stanowi
rodzaj tła wszelkich naszych obecnych poczynań badawczych.
Kuratorzy tamtej wystawy przełamali pewne stereotypy,
wykorzystali przestrzeń wystawienniczą bardzo
nowoczesnego muzeum, stworzyli wzór, który do dzisiaj
stanowi dla wszystkich mediewistów zajmujących się sztuką
śląską niezmienny punkt odniesienia. Osiągnęli ogromny
sukces. Mierzenie się z ich poczynaniami to z jednej
strony ogromne wyzwanie, ale także i bezmiar satysfakcji.
Jest to na pewno przygoda – badawcza i muzealna – która
być może zdarza się raz w życiu. Podejmując się tego zadania
wystawienniczego, kierowaliśmy się chęcią wzbudzenia
refleksji nad owym stuleciem – jak ten czas wpłynął
na badania i postrzeganie śląskiej sztuki średniowiecznej,
a także na to, jak ją dzisiaj odbieramy. [...]

                              Piotr Oszczanowski
                              Dyrektor Muzeum Narodowego we Wrocławiu