Śląska ars moriendi. Średniowieczne metalowe płyty nagrobne

Nie bez przyczyny Johan Huizinga rozdział „Jesieni średniowiecza” poświęcony wizerunkowi śmierci zaczyna od stwierdzenia, iż żadna epoka nie wpajała ludziom myśli o końcu tak silnie jak wiek XV. Choć dzieła prezentowane na wystawie powstały i we wcześniejszym stuleciu, nie sposób oprzeć się wrażeniu, że niezależnie od dzielących nas epok zarówno umierających dziś, jak i nieboszczyków sprzed stuleci łączą pewne wspólne reakcje na śmierć, podobne jej wizje oraz strach przed tym, co nieuniknione, w tym lęk przed byciem zapomnianym. Tego rodzaju uniwersalne potrzeby, pragnienia i ambicje w średniowieczu często znajdowały odzwierciedlenie w programach płyt nagrobnych – tak istotnych, iż nierzadko zamawianych już za życia.

            W publikacji towarzyszącej wystawie „Śląska ars moriendi. Średniowieczne metalowe płyty nagrobne” wybrzmiał kuratorski dwugłos – Agata Stasińska, historyczka sztuki, oraz Mateusz Tomyślak, konserwator zabytków, zaproponowali dwa spojrzenia: pierwszy z nich przybliża historię i rolę płyt nagrobnych oraz podpowiada możliwości odczytywania ich treści, drugi natomiast wprowadza odbiorcę w świat średniowiecznych śląskich warsztatów oraz zapoznaje z techniką i technologią tych niezwykle cennych, wykonanych z metalu monumentów.